Giải đáp về vấn đề du hành thời gian trong Avengers Endgame

Trước khi đọc bài viết, cần lưu ý:

Hiệu ứng cánh bướm (butterfly effects) không áp dụng cho Endgame, nên những câu hỏi như: “Nebula hiện tại giết Nebula quá khứ rồi thì cả hai phải cùng chết chứ?”, “Lấy mấy viên đá ở quá khứ rồi thì Thanos làm sao có găng tay được nữa?”. Tất cả đều sai.

Nghịch lý ông nội (grandfather paradox) cũng không áp dụng cho phim này, là gì thì dưới hình có giải thích.

1. Không phải là “quay về quá khứ”, mà là “đi tới quá khứ”

Endgame xoay quanh câu chuyện nhóm Avengers phải tìm cách lật ngược cú búng tay của Thanos 5 năm trước từ Infinity War. Sau khi Thanos đã phá hủy tất cả những viên đá, phương án duy nhất cho những người anh hùng của chúng ta chính là quay trở về quá khứ để lấy những viên đá và tạo ra một Găng Tay Vô Cực mới thông qua lượng tử giới (nhờ gợi ý của Người Kiến Scott Lang).

Nếu bạn là fan của dòng phim du hành thời gian với những phim như Back To The Future, Harry Potter & The Prisoner of Azkaban, X-Men: Days of The Future Past, bạn sẽ cảm thấy kế hoạch này có gì đó “kì kì” ngay. Theo nguyên lý của những phim trước đó, nếu quay trở về quá khứ và lấy viên đá, tức là Thanos trong quá khứ sẽ không thể thu thập được đủ 6 viên trong Infinity War, vậy thì cũng không có sự kiện trong Endgame. Mà nếu không có Endgame, làm sao các anh hùng trở về quá khứ?

Ngay cả vài anh hùng như Rhodey cũng đặt câu hỏi, nếu họ có thể du hành thời gian, tại sao không trở về thời điểm lúc Thanos được sinh ra và giết Thanos? Như vậy chẳng phải dễ dàng hơn sao? Vì chính X-Men: Days Of The Future Past cũng đã làm cách này và cứu hết tất cả những ai đã chết trong tương lai.

Thật ra khái niệm thời gian của Endgame khá phức tạp và không giống những phim kế nhiệm trước đó. Trong phim, một người không thể thay đổi hiện tại bằng cách thay đổi quá khứ. Theo cách giải thích rất ư là “dễ hiểu” của giáo sư Hulk thì “khi cậu quay về quá khứ, hiện tại của cậu trở thành quá khứ của cậu, và quá khứ mà cậu trở về lại đang là tương lai của cậu”. Dễ hiểu nhất, khái niệm thời gian của Marvel là một đường thẳng tuyến tính, mà chúng ta gọi là “timeline” (dòng thời gian). Hãy nhìn ảnh để hiểu rõ hơn.

Tại sao chúng ta thấy khái niệm “du hành thời gian” này của Endgame bị khó hiểu và nhiều khúc mắc? Chúng ta đặt hàng ngàn câu hỏi về “butterfly effect”? Bởi vì chúng ta đã theo quán tính kết luận nó là một đường thẳng, nhưng thật ra nó đi theo một bẻ cong.

Lấy ví dụ, nếu một người dùng máy thời gian quay về thời điểm 10 giờ sáng ngày hôm qua, thì theo quán tính, chúng ta sẽ nghĩ người đó điểm mốc dòng thời gian và quay trở về một điểm, một mốc đã xảy ra. Nhưng chúng ta quên mất rằng, nếu lấy người đó là thật ra lại chính là tương lai đang tiếp diễn theo một đường thẳng, người đó vẫn đang sống tiếp cuộc đời và “dòng thời gian” của mình. Nghĩa là dù người đó đang ở thời điểm 10 giờ sáng ngày hôm qua đi chăng nữa, nếu được hỏi “cách đây 10 phút cậu làm gì?”, thì người đó sẽ trả lời “tôi đang chuẩn bị bước lên máy thời gian để về đây”.

Từ đây chúng ta có thể thấy, khi du hành thời gian, thì thực tại của một người trở thành quá khứ của người đó, còn cái mà họ nghĩ là “trở về” quá khứ, trở về quá khứ, và chuyện quay về quá khứ là một phần của đường thẳng đó chứ không hề bị bẻ cong lại. Để dễ hiểu nhất, các Avengers không “đi tới quá khứ”” mà là ” DÒNG THỜI GIAN. Vậy nên nếu họ có thay đổi gì đi chăng nữa, nó cũng sẽ chỉ tạo ra nhiều tương lai khác của cái điểm họ đến, chứ không thể thay đổi cái quá khứ mà họ đã trải qua rồi.

2. Không phải “time travel” mà là “timeline travel”

Hãy xem ảnh tóm tắt hành trình của nhóm Avengers.

Đường hầm lượng tử của Antman và thiết bị GPS không – thời gian của Tony không đơn thuần là đưa các nhân vật quay trở về quá khứ, mà nó là một “mỏ neo” để họ có thể quay trở về dòng thời gian (timeline) của mình. Vì vậy, sẽ dễ hiểu hơn nếu chúng ta nói Endgame là một phim du hành “dòng thời gian”, thay vì là “thời gian”. Nghĩa làm hãy xem điểm đi và điểm đến của họ là một “nơi chốn”, thay vì là một “mốc thời gian”.

Như Thượng Cổ Nhân (The Ancient One) giải thích, 6 viên đá vô cực là một phần của một thực tại, giữ cho mọi thứ đi đúng với những gì sẽ xảy ra, một đường thẳng nối dài, nhưng nếu họ lấy viên đá ra khỏi thực tại đó (hay bất kì thứ gì quan trọng cỡ viên đá, như cây Mjolnir), ở một thời điểm nhất định, dòng thời gian đó sẽ bị thay đổi theo một nhánh khác, một khả năng khác. Ví dụ như với The Ancient One, nếu không có Time Stone, dòng thời gian New York 2012 có lẽ sẽ bị Dormammu tấn công vào năm 2016 và Dr. Strange sẽ không còn cách nào bảo vệ thế giới nếu Time Stone đã bị mất. Nếu theo nguyên lý của những phim như Back To The Future, lấy đi Time Stone nghĩa là khi các Avengers trở về năm 2023, thế giới đã bị diệt vong bởi Dormammu?

Sai. Vì khi họ trở về 2023, đó là năm 2023 trong timeline gốc của họ, timeline 22 bộ phim MCU. Còn cái tương lai thế giới bị diệt vong bởi Dormammu vì Hulk đã lấy viên Time Stone, đó là tương lai riêng của timeline đó. Nhờ có thiết bị của Tony, họ quay trở về đúng dòng thời gian của mình, nhấn mạnh là”Khi anh trở về quá khứ, hiện tại của anh trở thành quá khứ, và quá khứ đó trở thành tương lai của anh”.. Vì tưởng tượng nếu chỉ du hành đến tương lai tiếp diễn của New York năm 2012 đã bị lấy mất Time Stone, chúng ta sẽ có một tương lai trái đất bị Dormammu xâm lăng, Loki thì giữ viên Space Stone đâu đó và Thanos chả bao giờ hoàn thành được Găng tay vô cực.

3. Chuyện gì đã xảy ra với Captain America ở cuối phim?

Để giải thích rõ, người viết sẽ đưa ra vài chi tiết sau đây:
“Khi anh trở về quá khứ, hiện tại của anh trở thành quá khứ, và quá khứ đó trở thành tương lai của anh”.

Lúc Thanos nhìn thấy tương lai của mình qua bộ nhớ của Nebula, Thanos đã nói với Gamora: “I WON”, không phải là “I WILL WON”.

Thời gian trong lượng tử giới rất khác với ở ngoài.

Khi đứng vào cổng đường hầm, Cap cầm theo 6 viên đá vô cực, và cây Mjolnir, nhiệm vụ là đặt từng viên đá về từng thời điểm nó đã bị lấy, cả cây Mjolnir luôn, nếu ko có cây Mjolnir, dòng thời gian của năm 2013 có lẽ đã tiêu tùng vị tụi Dark Elves của Malekith. Nếu mọi thứ diễn ra suôn sẻ, chúng ta sẽ có cảnh là: Ancient One vừa đưa Hulk viên Time Stone, quay lưng lại sau 5 giây sẽ thấy Cap tới trả lại viên đá. Bà ta sẽ nói: “Ồ, vậy là các cậu đã sống sót”. Tương tự, Cap chỉ cần quay lại ngay lúc Cap 2012 là xong đặt cây trượng ở đúng vị trí là xong.

Song song đó, Banner bảo sẽ mang Cap trở về sau 5 giây. Nhưng sau 5 giây khi bấm, máy không hoạt động, Cap không trở về. Chuyện gì đã xảy ra?

Sau khi đặt xong 5 viên đá và cây Mjolnir về đúng chỗ đúng timeline, Cap đã quay trở về năm 1970 để đặt viên Space Stone lại. Lúc đó Cap đã nghĩ: Cho Cap có một cuộc sống mà anh xứng đáng có được ở một thực tại khác, đủ lâu để khiến anh già đi, nhưng ở thực tại chúng ta, mọi thứ chỉ mất có 5 giây. Vậy là Cap đã tắt thiết bị GPS của mình, đó là lý do vì sao Banner không thể đưa Cap về được.

Đúng, Cap đã có một cuộc sống mới ở timeline (dòng thời gian) đó, tạo ra một alternate reality (thực tại phân nhánh) mới, một thực tại mà có lẽ Cap đã cứu được Bucky, cứu được bố mẹ Tony, gặp lại, khiêu vũ và cưới Peggy, sống tầm 41 năm. Tới lúc mà thực tại đó đã tìm ra Captain America của họ dưới lớp băng, Peggy có lẽ cũng đã qua đời, Cap mới dung hạt pym và đường hầm lượng tử để trở về timeline MCU gốc, ngồi trên băng ghế đó, và trao lại cái khiên cho Sam.

Vậy suy ra, timeline năm 1970 mà Cap tới, đã trở thành tương lai của Cap, đúng với nguyên lý Banner đưa ra từ đầu. Cap chọn sống tiếp cuộc đời của mình ở một thời gian trong quá khứ, theo đường thẳng, chứ không phải quay ngược về.

Xét về góc nhìn của nhà làm phim, chúng ta đưa ra câu hỏi: Làm cách nào để cho Captain America được nghỉ hưu đường đường chính chính trong khi anh ta vẫn còn quá trẻ? Nếu để anh ta nghỉ hưu như vậy sẽ tạo lỗ hổng cho những phim tiếp theo. Vì khán giả sẽ luôn đòi hỏi Cap phải có mặt trong mọi sự kiện hay mọi cuộc chiến chống những mối hiểm họa.

Vậy thì cũng từ quan điểm này, dẫn đến câu hỏi: “Cho Cap có một cuộc sống mà anh xứng đáng có được ở một thực tại khác, đủ lâu để khiến anh già đi, nhưng ở thực tại chúng ta, mọi thứ chỉ mất có 5 giây.” Câu trả lời là:

“Tôi chưa sẵn sàng để đối diện với một thế giới không có Captain America” – Sam nói.

Đối với mình, đây là cách thông minh nhất của MCU để kết thúc câu chuyện của Cap thật trọn vẹn.

Tất cả những thông tin người viết là dựa trên kiến thức cá nhân đúc kết được từ phim, có kèm theo tìm kiếm thông tin, không phải thông tin chính thức từ nhà sản xuất hay Disney Marvel.

Theo Lucas Luân
Hình ảnh do K14 vẽ lại theo mẫu của bạn Lucas Luân

Giải đáp về vấn đề du hành thời gian trong Avengers Endgame
4.2 (84%) 5 votes

Trả lời